Düğmesiz internet dönemi web’i nasıl değiştirecek?

Digitalage Dergisi Şubat – 2015 sayısında yayınlanan köşe yazım. Burada da bulunsun.

Gerek insanoğlunun hiç bitmeyen ihtiyaçlarından, gerekse dijital ekonominin yeni gelir kaynağı arayışlarından teknoloji yeni formlar ve uygulamalarla hayatımızdaki yerini sağlamlaştırmaya devam ediyor.

2014 yılının parlayan başlıklarından biri hiç şüphesiz nesnelerin interneti ve M2M idi. Bu kavramları önümüzdeki yılda da sıkça duymaya devam edeceğiz. Nesnelerin interneti kısaca, görünmez bir şekilde internet üzerinden birbiriyle iletişim kuran akıllı objeler dünyası olarak tanımlanabilir. Bu kavramın genellikle M2M (Machine to Machine) ile karıştırıldığına şahit oluyorum. Yeri gelmişken aradaki minik farkı da hemen ifade edeyim: Nesnelerin interneti konseptinde akıllı nesneler internet üzerinden birbiryle iletişim kurarken, M2M tarafındaysa herhangi bir internet bağlantısı olmaksızın iki nesne birbiriyle Bluetooth, Wi-Fi ya da herhangi başka bir iletişim protokolü üzerinden konuşuyor. Bluetooth ile cep telefonuna bağlanan akıllı saatleri M2M konseptine örnek gösterebiliriz. Nesnelerin interneti tarafındaysa, buzdolabınızdaki yiyecekler azaldığında internete bağlanarak size e-posta gönderen dolap çekmecesini örnek verebiliriz.

2020’de 26 milyar nesne internete bağlanacak

İnterneti oluşturan birinci nesil cihazlar hiç şüphesiz masaüstü ve dizüstü bilgisayarlar idi. İkinci nesil cihazlar ise elbette akıllı telefonlar. Devam eden süreçte saat, gözlük, ev eşyaları, kıyafet ve hatta vücuda yapılan dövmeler de bu ekosisteme dâhil olmaya başladı. Gartner’ın yaptığı araştırmalar 2020 yılına kadar yaklaşık 26 milyar ürünün bir şekilde internete bağlı olacağını gözler önüne seriyor.

Yeni ürünler yeni deneyimler demek

İnternetin farklı formlarını akıllı telefonlar ve cep telefonu uygulamalarıyla deneyimledik. Koskoca bilgisayar ekranlarından minicik telefon ekranlarına yaptığımız yolculukta, internet site ve hizmetlerini mini cep telefonu uygulamalarına ve tarayıcılarına uyarladık. Şimdiyse internete bağlanan çoğu nesnenin üstünde ekran ya da bir düğme bile yok. Grafik arayüzler ile sunulan kullanıcı deneyimlerinin yerini lokasyon bazlı, duygusal ve anlık hayatın içinden aksiyonlarla tetiklenen doğal, biyolojik ve çok çeşitli görünmez düğmeler var.

Örneğin, kanınızdaki insülin direncini düzenli ölçen ve kritik noktaya gelmeden önce size kurye ile ile bulunduğunuz yere ilacınızı gönderen akıllı dövme. İşte, buradaki buton kanınızdaki insülin direnciniz. Ya da ecza dolabınızda ilacınız bittiğinde internetten sipariş veren akıllı raf, satın almayı istediğiniz kitap indirime girdiğinde Amazon’dan sipariş veren akıllı kütüphane v.b. örnekler çoğaltılabilir.

Kazanan yine deneyim ekonomisi olacak

Bundan birkaç yıl önce okuduğum, Google’ın üst düzey yöneticilerinden biriyle yapılan, röportajda aklıma kazınmış bir cümle var; “Siz daha arama ekranında ‘ara’ butonuna basmadan istediğiniz sonuçları karşınıza getirecek bir teknoloji üzerinde çalışıyoruz”. Söylenen oldu, çoğumuz farkında olmasak bile Google’ın Now hizmeti kusursuz ve görünmez bir şekilde hayatımıza nüfuz etti. Bu servis gönderdiğimiz e-posta içeriklerinden, bulunduğumuz lokasyonlarda geçirdiğimiz zamanlar ve internet aramalarından elde edilen verileri harmanlayıp, davranışlarımızı analiz ediyor ve bizden birkaç adım önce istenenleri karşımıza çıkartıyor. İşte yeni, butonsuz internetin en basit ve yaygın örneği.

Nesnelerin interneti de hiç şüphesiz gelişen deneyim ekonomisine yeni milyonerler kazandıracak. Daha sonra dev firmalar, koca bütçelerle pazarı satın alıp, suyunu sıkacak ve bir bakmışız, nesnelerin interneti gitmiş, yepyeni bir kavram daha çıkmış. Bu alanda güzel çalışmalar yapan birkaç Türk girişimi de var. Umarım başarıya ulaşır ve gelecek nesillerin girişim tohumlarına bereketli topraklar olurlar.

2015 yılına damgasını vuracak teknolojik trendler

Dijital ve analog yaşamların daha da bütünleştiği önemli bir yıla hepbirlikte ‘merhaba’ diyoruz.

Digitalage Dergisi Ocak – 2015 sayısında yayınlanan köşe yazım. Burada da bulunsun.

Teknoloji ve pazarlama dünyasında birçok yeniliğe şahit olduğumuz heyecan verici bir yılı daha geride bırakıyoruz. Teknolojik evrimimiz artan bir hızda ilerlemeye devam ederken, dijital ve analog dünyaların da büyük bir hızla birbirine yaklaştığını görüyoruz.

Küresel araştırma şirketi Gartner, Ekim ayında Orlando’da ITxpo bünyesinde düzenlediği sempozyumda 2015 yılında stratejik öneme sahip olacak gelişen teknolojiler hakkında bir rapor yayınladı. Raporda 2015 yılındaki teknolojik trendler üç ana başlık altında toplanmış; bütünleşen gerçek ve sanal dünyalar, ortam bağımsız zekanın gelişi ve dijital iş dönüşümünde teknoloji etkisi. Gelin 2015’te başı çekecek birkaç trende birlikte göz atalım.

Gartner’ın 2014’te yayınladığı teknoloji HypeCycle modeli şöyle bir şey. Kara kaplı defterime bu konuyla ilgili de bir blog yazısı yazmayı not ediyorum! 🙂

Gartner Technology Hypecycle Modeli

Gartner Technology Hypecycle Modeli – 2014

Giyilebilir teknolojiler ve nesnelerin interneti

Akıllı telefon pazarındaki büyük gelişmeler ve edinilen tecrübeler yeni akıllı cihaz segmentlerinin doğuşuna ön ayak oluyor. Araştırmalar saat ve gözlükle başlayan trendin, akıllı kontak lens ve kıyafetlere kadar sıçrayacağı yönünde. Samsung, Google ve Apple gibi teknoloji devlerinin giyilebilir teknolojiler pazarına yönelmesi bu alanda bizleri bekleyen çarpıcı yeniliklerin habercisi gibi.

Nesnelerin interneti tarafına baktığımızdaysa, her yerden akan sayısal verilerin doğru servislerle kombinlemesiyle her şeyin dijitalleştirilmesi trendinin beraberinde dört temel kullanım modelini getireceği söyleniyor; “yönet, paraya dönüştür, işlet ve genişlet”. Bu dört model sadece internet dünyasında değil, finansal servislerden, hastane ve eğitim sektörüne kadar aklınıza gelebilecek her türlü endüstrinin dijital otomasyonunu bir üst seviyeye taşınması anlamına geliyor.

3 Boyutlu yazılıcılar

Gartner’ın raporuna göre 3 boyutlu yazıcılar tarafındaki ucuz alternatiflerin artmasıyla bu segmentte önümüzdeki iki yıl boyunca pazarda her yıl yüzyüde oranında bir büyümeyle karşılaşacağız. 3 Boyutlu yazıcılar ile Maker kültürünün tabana daha da çok yayılacağı ve bireysel endüstrileşmenin kurumsal yapılara yön vereceği bir gerçek. Fikirlerin yeni petrol olarak nitelendirildiği bir çağda, doğru fikirler doğru enstrümanlarla buluştuğunda devrimsel nitelikte gelişmelerin olacağı kaçınılmaz. Umarım devrimlerle evrime çıkılan u yolculukta sıkıntı olmaz.

Büyük veri ve Analytics

İnsanoğlu günde iki buçuk kentrilyon baytlık veri üretiyor. Doğru sorular sorup, arzu edilen cevaplara erişilmediği müddetçe toplanan büyük verinin hiçbir anlamı yok. Ucu bucağı olmayan bu veriyi anlamlaştırmak ve yönetebilmek için analytics tarafındaki çalışmalar altın değerinde. Nesnelerin interneti, sosyal medya, giyilebilir cihazlar derken bu platform ve cihazlardan üretilen verilerin analiz edilebilmesi için tüm bu platform ve cihazların içinde görünmez analytics araçlarının olması gündemde. Kullandığımız her akıllı cihaz ve platform üzerinde ürettiğimiz verilerin arka planda cihazların içinde gömülü olarak çalışan analiz araçları tarafından yorumlanıp daha sonra merkeze iletilmesi yaklaşımı, hayata dokunan her minik uygulamanın artık birer veri cambazı olması gerektiğini düşündürüyor.

Bulut Bilişim

Bulut ve mobil bilişim dünyalarının birbirine yakınsaması önümüzdeki yıl da devam edecek. Mobil genişbant internetin ucuzlaması ve gelişmesiyle buluta bağlı cihazlar ve servisler tarafında da bazı değişikliklerin olacağı düşünülüyor. Bulut bilişimin gelişmesiyle cebimizdeki cihazların işlemci ve depolama kapasitelerinin önemi de her geçen gün daha da azalacak gibi… Cihazların kaldırmayacağı karmaşıklıktaki işlemler, çeşitli bulut servisleri üzerinden birbirine bağlı daha güçlü cihazlar tarafından işleme alınıp, çözümlenip cihazınıza gönderilecek. Bulut bilişim servisleri ile birbirine bağlı farklı formattaki cihazlar sayesinde oyun, televizyon ve eğlence endüstrilerinde de yeni deneyimler bizleri bekliyor olacak.

Gartner’ın geliştirdiği Technology Hype Cycle model analiz raporlarına da göz atmanızı şiddetle tavsiye ederim. Bu modellere bakarak teknoloji ve dijital pazarlama dünyasında  yeni doğan, gelişen ve pazarda platoya ulaşmış trendler hakkında fikir sahibi olabilirsiniz. Sağlıklı, huzurlu ve mutlu bir yıl olması dileğiyle.